Bản tin SBOTOP gửi đến người đọc tin tức World Cup 2026 và cập nhật những diễn biến mới nhất về bóng đá thế giới.
World Cup 2026 chứng kiến VAR tạo ra ảnh hưởng lớn hơn bao giờ hết. Công nghệ này giúp trọng tài sửa chữa nhiều sai sót quan trọng, nhưng đồng thời cũng làm nảy sinh không ít tranh cãi khi những chi tiết gần như không thể nhận biết bằng mắt thường lại có khả năng định đoạt số phận của cả một đội tuyển.
VAR: từ công cụ sửa sai thành yếu tố định đoạt trận đấu
Khi công nghệ VAR xuất hiện trong bóng đá cách đây khoảng một thập kỷ, mục tiêu ban đầu tương đối rõ ràng: hỗ trợ trọng tài chính phát hiện những sai lầm nghiêm trọng và những tình huống quan trọng bị bỏ sót.
Mark Geiger, người từng tham gia quá trình triển khai VAR tại MLS, cho rằng mục đích ban đầu của hệ thống này là ngăn chặn những sai sót nghiêm trọng ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả trận đấu.
Triết lý của VAR khi đó là: can thiệp tối thiểu nhưng mang lại lợi ích tối đa.
Theo quy trình thông thường, các trọng tài VAR theo dõi trận đấu từ phòng điều khiển tập trung, đồng thời xem lại những tình huống có khả năng xảy ra sai sót nghiêm trọng. Nếu nhận thấy quyết định trên sân có vấn đề, họ sẽ trao đổi với trọng tài chính qua tai nghe.
Trong trường hợp cần thiết, trọng tài chính có thể dừng trận đấu, ra hiệu xem lại tình huống bằng động tác mô phỏng hình chữ nhật của màn hình tivi, sau đó trực tiếp xem lại video trước khi quyết định giữ nguyên hoặc thay đổi phán quyết ban đầu.
Tại World Cup 2026, VAR dường như đã vượt xa vai trò ban đầu. Theo Antonio Vuksanovic, chuyên gia truyền thông của Sofascore, tính đến hết vòng 1/8, giải đấu đã chứng kiến hơn 100 lần VAR can thiệp, bao gồm cả những tình huống được xác nhận và các quyết định bị đảo ngược.
Số lần thay đổi quyết định sau khi xem lại cũng cao hơn so với World Cup trước đó và mùa giải cấp CLB gần nhất. Phần lớn các quyết định được đưa ra là chính xác. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở chỗ nhiều tình huống được xem xét lại có mức độ tinh vi đến mức gần như không thể phát hiện trong thời gian thực.
Điều đó đặt ra câu hỏi lớn: nếu sai lầm của cầu thủ và huấn luyện viên là một phần tự nhiên của bóng đá, liệu việc để một trận đấu được quyết định bởi dữ liệu điện tử về một pha chạm bóng chỉ có thể phát hiện nhờ công nghệ cực kỳ hiện đại có còn phù hợp với tinh thần của môn thể thao này?
Khi sự chính xác tuyệt đối làm mất đi cảm xúc
Christina Unkel, cựu trọng tài FIFA, cho rằng bóng đá vốn là một môn thể thao giàu tính nghệ thuật và cảm xúc. Vì vậy, việc theo đuổi sự chính xác tuyệt đối trong mọi tình huống đôi khi có thể khiến bóng đá đánh mất bản sắc vốn có.
Theo bà, nhiều người không phản đối việc sửa chữa những sai lầm rõ ràng. Điều gây tranh cãi là việc công nghệ được sử dụng để soi xét từng chi tiết cực nhỏ, từ một phần cơ thể nằm ở vị trí việt vị cho đến những pha va chạm gần như không tạo ra lợi thế thực tế.
FIFA đã tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ VAR tại World Cup 2026. Công nghệ này giúp nâng cao độ chính xác, nhưng cũng khiến nhiều người đặt câu hỏi về ranh giới giữa việc sửa sai và biến bóng đá thành một môn thể thao được điều hành bởi máy móc. Tuy nhiên, thực tế tại World Cup 2026 cho thấy công nghệ ngày càng được sử dụng nhiều hơn để giải quyết cả những tình huống nằm trong vùng xám.
Những quyết định làm thay đổi số phận các đội tuyển
Croatia không phải đội tuyển duy nhất chịu ảnh hưởng từ VAR, khi Iran từng có bàn thắng bị từ chối vì một cầu thủ chỉ việt vị vài centimet. Đội tuyển này cũng bị VAR từ chối tổng cộng ba bàn thắng trong hành trình tại giải đấu.
Senegal bị thổi phạt đền ở những phút cuối sau một pha va chạm nhẹ, qua đó phải nhận thất bại và dừng bước tại World Cup.
Trong trận Argentina gặp Ai Cập, VAR còn can thiệp vào một tình huống phạm lỗi xảy ra cách vị trí bóng gần 100 mét, khiến Ai Cập bị tước một bàn thắng trong thất bại 2-3.
Những quyết định như vậy có thể chính xác theo luật, nhưng lại khiến nhiều người đặt câu hỏi liệu chúng có thực sự phù hợp với tinh thần của bóng đá hay không.
Một tình huống việt vị chỉ bởi một phần rất nhỏ của cơ thể có thể hoàn toàn hợp lệ theo quy định, nhưng lại khiến người hâm mộ cảm thấy khó chấp nhận khi cầu thủ gần như không đạt được bất kỳ lợi thế thực tế nào.
Một trong những tác động dễ nhận thấy nhất của VAR là việc làm gián đoạn dòng chảy của trận đấu. Những màn ăn mừng bàn thắng thường không còn trọn vẹn. Một khoảnh khắc bùng nổ có thể nhanh chóng biến thành sự thất vọng khi trọng tài tiến đến màn hình bên đường biên và vài phút sau quay trở lại với quyết định hủy bàn.
Không thể phủ nhận VAR đã giúp trọng tài chính xác hơn
Dù gây ra nhiều tranh cãi, VAR vẫn mang lại những lợi ích rõ ràng.
Cựu HLV đội tuyển Mỹ Bruce Arena từng cho rằng nếu công nghệ này được sử dụng tại World Cup 2002, đội tuyển Mỹ có thể đã tiến xa hơn. Ở tứ kết giải đấu năm đó, khi Đức đang dẫn 1-0, Torsten Frings đã dùng tay cản cú dứt điểm của Gregg Berhalter trong vòng cấm. Trọng tài Hugh Dallas không phát hiện tình huống này. Nếu VAR tồn tại, Đức nhiều khả năng sẽ bị thổi phạt đền và Frings có thể nhận thẻ đỏ. Cục diện trận đấu khi đó chắc chắn sẽ thay đổi hoàn toàn.
Đó chính là lý do VAR vẫn nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ nhiều người trong giới bóng đá. Các môn thể thao hàng đầu thế giới đều đã áp dụng một hình thức công nghệ hỗ trợ trọng tài. Bóng đá cũng không thể đứng ngoài xu hướng đó.
VAR không thể và cũng không nên điều hành toàn bộ trận đấu. Trọng tài chính vẫn cần giữ quyền kiểm soát và đưa ra những quyết định dựa trên diễn biến thực tế trên sân. Tuy nhiên, trong những khoảnh khắc then chốt, công nghệ có thể giúp sửa chữa những sai lầm có khả năng thay đổi kết quả.
World Cup 2026 cho thấy VAR đã giúp công tác trọng tài đạt độ chính xác cao hơn, đặc biệt trong những tình huống việt vị, phạt đền và thẻ đỏ. Nhưng đồng thời, giải đấu cũng cho thấy công nghệ có thể đi quá xa nếu mọi tình huống đều bị phân tích đến mức tuyệt đối.
Có lẽ câu hỏi quan trọng nhất không phải là có nên sử dụng VAR hay không, mà là: bóng đá muốn công nghệ can thiệp đến mức nào?
Bởi nếu VAR chỉ được sử dụng để sửa những sai lầm rõ ràng và nghiêm trọng, nó có thể là công cụ hỗ trợ đắc lực cho trọng tài. Nhưng nếu mọi tình huống đều bị soi xét đến từng centimet, từng sợi tóc hay từng pha chạm bóng không thể nhận biết bằng mắt thường, công nghệ có nguy cơ trở thành yếu tố làm thay đổi chính bản chất của môn thể thao vua.
●●●
HÃY XEM BLOG CỦA CHÚNG TÔI ĐỂ BIẾT THÊM CÁC CÁU CHUYỆN VÀ TỶ LỆ CƯỢC BÓNG ĐÁ
Cập nhật mọi môn thể thao và cá cược.
Theo dõi chúng tôi qua mạng xã hội Facebook, X, và Instagram
